Ramatloka Warta Sunda
Literasi Digital, Budaya dan Kewargaan

Cirahong Alpukah Kusumadiningrat

MÉRÉBÉJA – Sihoréng pangwangunan sasak Cirahong teu kairong saméméhna. Di luar rencana. Harita euweuh dina rarancang tata ruang pamaréntah kolonial Walanda. Cirahong diwangun taun 1893, sabada jaman Bupati RAA. Kusumadiningrat nu katelah Kangjeng Perbu.

Éta galur erél karéta api téh lain saukur pikeun transportasi massal, tapi dipaké ogé jang ngakut hasil tatanén ti Priangan, kayaning kapas, kopi, kapol, entéh jeung nu lianna ka Batavia. Harita dimekarkeun pakebonan anyar di wewengkon Galuh, di antarana waé Lemahneundeut jeung Bangkelung.

Ketak Kangjeng Perbu kacida pentingna. Dina rarancang awal mah jalan karéta api nu diwangun ku Walanda téh moal ngaliwat ka wewengkon Ciamis kota. Dina gambar nu dirancang, langsung ka daérah Cimaragas, kiduleun Citanduy. Laju asup ka Kota Banjar, dituluykeun ka Pangandaran jeung Cilacap, Jawa Tengah.

Kumpeni geus ngitung, lamun ngaliwat ka wewengkon Ciamis kota, waragadna bakal lahuta, lantaran kudu ngawangun dua sasak luhureun walungan Citanduy.

Éta rencana téh kanyahoan ku Kangjeng Perbu. Najan anyar pangsiun jadi Bupati Galuh, demi miroséa rahayat, Kangjeng Perbu protés. Tuluy minangsaraya ka Walanda sangkan jalan karéta nu rék diwangun téh sina ngaliwatan puseur dayeuh Ciamis, ku jalan ngawangun sasak Cirahong téa. Ihtiar Kangjeng Perbu tinekanan. Antukna sasak Cirahong ngajanggélék.